Hoe je van appelen en citroenen kan houden

Gepubliceerd op 22 maart 2025 om 04:14

Onlangs kwam ik in een discussie terecht, die me aan het nadenken zette.

Ik ga het niet ontkennen dat ik een grote fan ben van barokke schilderkunst. Ja, ik heb een zwak voor Rubens, Rembrandt, Vermeer, ... Daarom dat ik waarschijnlijk graag verhalen schrijf die zich in die periode afspelen.

Als ik moderne meesters moet noemen: ik kan Ensor en Van Gogh ook waarderen.

Maar ik hou ook van AI gegenereerde plaatjes, net als van traditionele kunstwerken. Het is geen OF OF, maar EN EN bij mij.

Volgens mij is dat bij veel mensen zo en ik denk dat veel mensen door voor hun eigen winkel te spreken ten koste van een ander, zichzelf een deel in diskrediet brengen.

Moet je als schrijver bijvoorbeeld alles wat AI is vermijden? Nee. Ik kan door mijn dyslexie geen zinnige tekst schrijven, zonder er AI bij te gebruiken. Wil ik iets leesbaar op papier krijgen, ben ik erop aangewezen.

Er is ook een verschil tussen hulp door AI of gemaakt door AI. Ik bekijk het zo: niemand bekeek de paperclip in Word destijds vreemd. Je kon ze irritant vinden, maar het was de eerste vorm van AI op de markt. Nu hebben we Copilot en bijna iedereen flipt.

Ja, het is waar dat AI traint op gestolen materiaal. Daar heb ik het mee eens, maar AI is niet getraind om te weten dat wat ze gebruiken gestolen is. AI traint op wat beschikbaar is en dat is meestal een eigen database en rechtenvrij materiaal en openbaar domein.

Het grote probleem is dat er veel materiaal gestolen wordt. E-books worden van bescherming ontdaan en op piratensites gezet, die door de AI bot als openbaar wordt opgevat. Zo wordt er dus materiaal dat onder copyright valt gebruikt door AI.

Het is zoals de waarschuwing om niet zomaar een afbeelding van Pixabay te gebruiken, want iedereen kan daar opzetten wat hij of zij wil en ook materiaal van anderen, waar ze geen recht tot hebben.

Zo traint AI dus met werk dat niet gelegitimeerd is. De vraag is: wie is hier verantwoordelijk voor? De AI-bot, of de mensen die het voeden met gestolen materiaal?

Dus ik hou van AI-gegeneerde plaatjes. Ik kan zelf niet tekenen en vind mijn gading dikwijls niet in stockfoto's, of aan prijzen die gewoon mijn budget zwaar te boven gaan.

Nu heb ik dus de mogelijkheid om plaatjes te genereren. Ik weet dat ik mogelijk werk gebruik waar geen toestemming voor was, maar is het aan mij, de gebruiker om dat na te gaan, of aan de mensen achter de app?

Ik heb ontdekt dat mijn gestolen e-books op piratensites gebruikt zijn om AI te trainen. Ik heb hier geen toestemming voor gegeven, maar anderzijds begrijp ik waarom het geen zinnige teksten kan genereren. De werken die van mij gebruiken, zijn mijn gratis e-books, of stukken die slecht geschreven waren en ondertussen uit publicatie. Wat je in het publieke domein vindt, heeft ook verouderde spelling en ga zo verder.

Op beeldend vlak genereer ik graag plaatjes die gebaseerd zijn op oude meesters. Die zitten grotendeels in het openbaar domein.

Ik vind het erg dat tegenstanders van AI-kunst niet snappen dat het twee markten zijn en dat ze kunnen overlappen.

Zijn de illegale e-books verloren aankopen of omzet? Nee, want het gros van de mensen die op die sites zitten, zoeken hun leesvoer niet op legale, betalende kanalen. Straffer: de piratensites willen ook in cryptomunten betaald worden. Wat doen ze met dat geld? Legaal e-books aankopen, de beveiliging eraf halen en ze op het openbare domein gooien, ten onrechte, waardoor ze dus ook door AI worden opgenomen om te trainen.

Zelf zit ik er weinig mee in dat AI mijn werk als trainingsmodel gebruikt, als ik AI commercieel mag gebruiken om het goed te maken.

Ik heb veel bewondering voor mensen die kunnen tekenen of schilderen en vind ook dat ze een faire vergoeding mogen krijgen voor het werk dat ze erin steken. Wat ik wel jammer vind, is dat vele van hen net die menselijke factor niet onderstrepen om zich van AI te onderscheiden. Daarmee bedoel ik: een tekening aanbieden met een uitleg als 'Getekend met liefde'. Zalig, niet? 

Wat zie ik meer: AI is geen kunst! AI is diefstal! Ik maak echte kunst! Als liefhebber van zowel traditionele als moderne vormen van kunst, haak ik af. Ik voel me in het gezicht geslagen. Het haalt mij, als potentiële klant, naar beneden en doet me afhaken.

Echte kunst? Oké, ik kan een banaan tegen de muur kleven met ducttape.  Ik walg van goudvissen in een blender. Ik wil geen ham tegen zuilen. Ik wil niet dat er met katten wordt gegooid. Toch is dat kunst.

De 'echte' kunst mist soms ook geloofwaardigheid en een moraal kompas.

Met AI kan je, als je geen gecensureerde versie hebt, ook gruwelijke dingen genereren, maar er wordt geen echt leed toegebracht, tenzij je deepfakes maakt om mensen te kwetsen. Dat is de enige vorm van generatieve AI waar ik ook totaal tegen ben.

Als mensen niet van AI-plaatjes houden, heb ik daar compleet geen probleem mee. Het is soms wel grappig dat mensen een afbeelding die ik deel mooi vinden, tot ik zeg dat het AI is en ze dan opeens van gedachten veranderen.

Ik luister bijvoorbeeld ook naar AI-muziek op YouTube. Zal ik er een cd van kopen? Nee, liever van echte muzikanten die ik live kan zien optreden, maar die paar cent dat mensen op hun kanaal aan mij verdienen, gun ik hen ook.

Dat is dus het probleem ik deze tijd van verdeeldheid: elkaar het licht in de ogen gunnen. 

Ik weet dat AI geld aan mij verdient. Daarom heb ik er geen bezwaar tegen om er ook munt uit te slaan op mijn manier. Beschouw het als ergens je gestolen fiets zien staan en hem terugnemen.

Generatieve AI werkt niet zonder menselijke input. Ik ben er, min of meer ongevraagd, deel van gaan uitmaken. Ik kan op mijn achterpoten staan, kwaad worden, proberen rechtszaken aan te spannen ... Of gewoon er mijn voordeel uit halen.

Mijn moeder heeft me geleerd dat je de situatie niet kan veranderen, maar wel hoe je ertegenover staat. Wel, ik ga AI niet veranderen en het baart me op sommige punten wel zorgen, maar niet op het gebied van plaatjes en teksten.

Om eerlijk te zijn: ik kan mijn teksten beter zelf schrijven dan via prompt engineering. Met tekenen is dat omgekeerd. Fotografie? Dat doe ik ook liever met een toestel dan met prompts.

Ik denk dat dit duidelijk maakt wat mijn standpunt is. Nee, ik laat iedereen in zijn waarde, maar merk dat sommige mensen niet snappen dat het ene het andere niet uitsluit.

Afbeelding: in piratenstijl. Mijn hoofdrolspelers uit De Rode Meeuw, gegenereerd door AI.

 

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.

Maak jouw eigen website met JouwWeb